
Standaardzaken bestaan niet
Een maand geleden werd ik verrast met een telefoontje van oud-cliënte Naomi die inmiddels niet meer in Nederland woont. Zij had toestemming
Als twee vrouwen uit elkaar gaan, is de juridische situatie rondom de kinderen niet altijd hetzelfde als bij een heterostel. Neem bijvoorbeeld Ina en Sandra. Zij zijn tien jaar samen geweest en besluiten te scheiden. Kan Ina, als geboortemoeder, alleen beslissingen nemen over de kinderen? Of heeft Sandra dezelfde rechten? Dat hangt af van hoe het ouderschap en gezag zijn geregeld.
Dit zijn de vijf meest voorkomende situaties:
Als de kinderen tijdens het huwelijk of geregistreerd partnerschap van Ina en Sandra zijn geboren, dan zijn beide moeders juridisch ouder. Bij de scheiding moeten zij een ouderschapsplan opstellen en belangrijke beslissingen over de kinderen samen blijven nemen.
Zijn Ina en Sandra niet getrouwd, maar hebben zij wel gezamenlijk gezag aangevraagd? Dan staat dit in het gezagsregister. Ook na de scheiding blijven zij samen verantwoordelijk voor belangrijke beslissingen, zoals schoolkeuze, verhuizing of reizen. Ook in deze situatie is een ouderschapsplan nodig.
Heeft Sandra de kinderen geadopteerd (duomoederadoptie)? Dan zijn beide moeders juridisch ouder. Na de scheiding blijven Ina en Sandra samen verantwoordelijk voor de opvoeding en nemen zij belangrijke beslissingen gezamenlijk. Ook hier hoort een ouderschapsplan bij.
Soms is Sandra wel juridisch ouder, bijvoorbeeld doordat zij de kinderen heeft erkend, maar heeft zij geen gezag. In dat geval kan zij alsnog verzoeken om gezamenlijk gezag. Werkt Ina daar niet aan mee, dan kan Sandra de rechter vragen om vervangende toestemming.
Het kan ook voorkomen dat Sandra de kinderen niet heeft erkend en geen gezag heeft. Als Ina niet wil meewerken, zal Sandra de rechter moeten vragen om erkenning en gezag. Dat kan leiden tot een langdurige en onzekere situatie, zowel voor de moeders als voor de kinderen.
De situatie van Ina en Sandra laat zien hoe belangrijk het is om al tijdens de zwangerschap na te denken over de juridische positie van beide moeders. Door zaken tijdig goed te regelen, kunnen veel onzekerheden bij een eventuele scheiding worden voorkomen. Sommige afspraken kunnen zelfs al vóór de inseminatie worden vastgelegd, bijvoorbeeld in een donorovereenkomst.
*Let op: zijn de kinderen vóór 1 januari 2023 erkend, dan moest gezamenlijk gezag nog apart worden aangevraagd. Bij erkenningen vanaf 1 januari 2023 ontstaat gezamenlijk gezag in de meeste gevallen automatisch.

Een maand geleden werd ik verrast met een telefoontje van oud-cliënte Naomi die inmiddels niet meer in Nederland woont. Zij had toestemming

Alle ingrediënten zijn aanwezig om tot een hevig conflict te komen: Marja van 45 die door haar man in

Annemarie belt mij vanuit Singapore. Zij is daar acht jaar geleden naartoe verhuisd vanwege het werk van haar (Nederlandse) man. Annemarie heeft

s Hoewel de meeste mensen het niet zo ver willen laten komen, gaan echtscheidingen vaak gepaard met strijd. Strijd over