Wat betekent gemeenschap van goederen voor mijn scheiding?

Trouwen kan onder huwelijkse voorwaarden of in gemeenschap van goederen. In dat laatste geval delen partners al hun persoonlijk bezit met elkaar. Dit geldt ook voor alle bezittingen die de partners al voor het huwelijk hadden. Door het huwelijk wordt al het bezit van beide partners gemeenschappelijk eigendom. Bij een scheiding krijgen partners niet zomaar hun eigen spullen terug. Ze moeten al het gemeenschappelijk eigendom netjes verdelen. Er zijn een paar uitzonderingen.

De verdeling van alle bezittingen heet een boedelscheiding. Het gaat om tastbare zaken als de inboedel, de auto maar ook de huisdieren. Het geldt daarnaast ook voor verzekeringen, opgebouwde pensioenen, schulden en banksaldi.

Stappenplan

Het proces van het moeten verdelen van alle bezittingen maakt ongetwijfeld gevoelens los. Spullen hebben vaak een emotionele waarde en een verdeling kan ingrijpende gevolgen hebben. Het is daarom verstandig om een bemiddelaar in te schakelen bij de boedelscheiding. Als mensen er niet uitkomen, kunnen zij naar de rechter. Het is echter beter wanneer partners het samen eens worden. Het volgende stappenplan biedt daarbij houvast:

1. Maak een overzicht: een lijst met spullen, verzekeringen, schulden, pensioen, banksaldi, enzovoort. Er zijn enkele uitzonderingen. Die vallen buiten de gemeenschap van goederen (zie Uitzonderingen)
2. Bedenk een verdeling: wie wat wil hebben. Partners doen dat het beste eerst ieder voor zich.
3. Bepaal de waarde: zet achter elk item op de lijst een prijs. Houd er rekening mee dat verzekeringen een afkoopwaarde hebben en dat producten in waarde verminderen als ze ouder zijn.
4. Onderhandel zo nodig over zaken die u allebei (niet) wilt hebben.
5. Maak een persoonlijke optelsom: Tel alle bedragen op uw eigen lijst op. Partners moeten beiden ongeveer een gelijk bedrag hebben. Is dat niet het geval, dan moeten ze zaken anders verdelen. Wat ook kan: de partner met het hoogste bedrag betaalt een financiële vergoeding aan de ander.
6. Leg de definitieve verdeling vast in het echtscheidingsconvenant. Dat is een verzameling afspraken. De rechter bekijkt dit convenant, dat meestal tegelijk met het echtscheidingsverzoek wordt ingediend bij de rechtbank.
7. Keurt de rechter de afspraken goed, dan kan de verdeling definitief gemaakt worden.
   

    

Uitzonderingen bij gemeenschap van goederen

Sommige zaken vallen buiten de gemeenschap van goederen. Partners hoeven hierover niet in onderhandeling:

• Erfenis of schenking met uitsluitingsclausule

De overledene kan een uitsluitingsclausule hebben laten vastleggen in zijn testament. Daarin staat dat de erfenis voor één persoon is bedoeld. Datzelfde geldt voor een schenking. De andere partner kan bij een scheiding geen aanspraak maken op de erfenis of de schenking die bij uitsluiting door de partner is verkregen.

• Verknochte goederen

Dat zijn goederen die op een bijzondere manier aan één persoon zijn verbonden. Een voorbeeld daarvan is smartengeld als gevolg van een ongeluk. Een ander voorbeeld is een invaliditeitsuitkering. Spaargeld, meubels en huisdieren kunnen nooit verknocht zijn.